Verrassend: waarom zijn foto’s rechthoekig en niet ROND?

Heb je je ooit het volgende afgevraagd? Waarom is een foto rechthoekig en niet ROND. De lens in mijn camera is toch ook rond?

De rechthoekige vorm van de foto heeft met een aantal zaken te maken:

De lens

Als eerste is de lens rond omdat je hem ook moet kunnen stellen. Wanneer je aan de lens draait kun je hem scherp stellen (je draait de lens daarbij tot hij scherp is of kunt door het draaien aan de lens vergroten dan wel verkleinen). De lens draait hierbij over schroefdraad. Een vierkant of rechthoek draaien is niet mogelijk en systemen om dat voor elkaar te kunnen krijgen zijn heel erg duur.

Een lens is altijd rond. Bij een vergrootglas is die ronde vorm nog duidelijk herkenbaar. Maar ook bijvoorbeeld de glazen in de bril zijn van oorsprong rond en worden naar de juiste vorm geslepen.

Een lens is rond vanwege de optische symmetrie die nodig is. Ook is een ronde vorm beter te polijsten, het kent geen hoeken waar het kan blijven haken.

Maar geen ronde foto’s?

De lens mag dan wel rond zijn, de chip (en vroeger het negatief) zijn rechthoekig. Daardoor krijg je ook een afdruk in rechthoekige vorm. Dat was vanuit vroeger ook gewoon praktisch en kostenbesparend. Het negatief zat op een filmrol en die kon je gewoon ROND oprollen. Het nam veel minder ruimte in. Daarnaast werden in negatieven zilver gebruikt. Zilver was duur en bij een rond negatief, zou je altijd een deel van het negatief weggooien. Zonde! Ook het papier wat werd gemaakt was rechthoekig. Tegenwoordig gebruiken we geen negatief meer, maar worden de bestanden in je camera op een chip opgeslagen. Deze chips worden gemaakt van silicium. Dat silicium wordt in de fabriek in een grote plak gegoten en later in rechthoeken versneden. Ronde vormen zou ook hier weer veel restafval opleveren.

Rechthoek of vierkant?

Maar waarom is gekozen voor een rechthoek? Dat heeft te maken met het gezichtsveld van de mens. Kijk maar eens voor je uit. Je kunt veel breder kijken dan dat je in de hoogte kunt zien. Ons gezichtsveld is ovaal (kijk maar naar je ogen) en een rechthoek sluit daar goed op aan. De breedte en hoogte van een negatief komt overeen met de verhouding zoals wij mensen de breedte en hoogte in werkelijkheid kunnen zien.

Leave a Comment